Gemeenschappen
Wonen is veel meer dan een dak boven je hoofd. Het gaat ook over de buurt waar je woont, je buren, de voorzieningen. De mate van sociale cohesie is sterk bepalend voor de leefbaarheid in een buurt. In elke buurt wonen mensen die elkaar opzoeken, ontmoeten, leren kennen, samen dingen doen en zo gemeenschappen vormen. Die gemeenschappen vinden we ontzettend belangrijk en proberen we dan ook zo goed mogelijk te faciliteren.
Laagdrempelige activiteiten in de buurt
Ook in 2025 organiseerden onze buurtteams samen met bewoners activiteiten die buurtbewoners met elkaar in contact brengen. Zo was er tijdens Burendag een buurtfeest, in de Kolenkitbuurt zorgde de jaarlijkse Kolenkitcup opnieuw voor sportiviteit en ontmoeting tussen jong en oud, en in een groot wooncomplex bood de Brandarisdag bewoners een laagdrempelige manier om elkaar beter te leren kennen. In Kruitberg stimuleerde een weggeefmarkt niet alleen ontmoeting, maar ook hergebruik van spullen en deelname aan een leefbaarheidsonderzoek. Ook in onze buurtaanpakken zoals in de Deysselbuurt investeren we in gemeenschapsvorming. Zo organiseren we daar vier keer per jaar een ‘open straat’, met bijvoorbeeld gezellige marktkramen, lekkere hapjes en veel ruimte voor ontmoeting.
Zachte landingen: ontmoeten en samen een goede start maken
Verhuizen naar een nieuwe woning betekent vaak dat er veel verandert: een nieuw thuis, nieuwe buren, en vaak ook een nieuwe buurt. Dat is soms spannend, zeker wanneer bewoners nog niemand kennen en nog moeten ontdekken hoe alles werkt. Bij nieuwbouw- en renovatie biedt dat een mooie kans. Immers, iedereen maakt een nieuwe start. Daarom organiseren we bij zulke projecten een ‘zachte landing’: bijeenkomsten waar nieuwe huurders hun buren ontmoeten en meteen antwoord krijgen op praktische vragen over het gebouw, de buurt en voorzieningen. Dat doen we al vóór de verhuizing, zodat onderling contact al vroeg tot stand komt.
In 2025 deden we dit zeven keer. Huurders waarderen het: ze vinden het fijn hun buren alvast te ontmoeten en geven aan dat het de drempel veel lager maakt om contact met elkaar te leggen. Ook waarderen ze het om onze gezichten in de buurt, zoals de buurtcoördinator en wijkbeheerder, alvast te hebben ontmoet. Zachte landingen zijn nu een vast onderdeel van onze aanpak bij nieuwbouw en renovaties.
Ontwerpen voor gemeenschapsvorming
Het faciliteren van gemeenschapsvorming doen we steeds meer door hier bij het ontwerpen van nieuwe complexen al rekening mee te houden. We kiezen bewust voor een stedenbouwkundige opzet die ontmoeting faciliteert en stimuleert, zowel spontaan (“elkaar tegenkomen”) als gepland (bijvoorbeeld door plekken voor ontmoeting te realiseren). Inmiddels is dit een vast onderdeel van het ontwerpproces, en komende jaren geven we hier verdere invulling aan.
Bouwen aan gemeenschappen in Brasa Village
In het nieuwbouwproject Brasa Village in Amsterdam Zuidoost (zie hoofdstuk 6 voor meer informatie) staat gemeenschapsvorming centraal. Het doel: een plek waar een woning meer is dan een thuis, waar buren elkaar kennen en naar elkaar omkijken, en waar mensen elkaar ontmoeten en er ruimte is voor initiatief. Het zijn de bewoners die een gemeenschap vormen, maar wij kunnen de voorwaarden scheppen waardoor dit makkelijker wordt. Dat begon al bij het ontwerp van de gebouwen. Er is veel ruimte voor contact: van gezamenlijke binnenruimten tot plekken rondom de gebouwen waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, bijvoorbeeld in de tuin. Ook vroegen we geïnteresseerde woningzoekenden om een motivatiebrief waarin zij vertelden welke rol zij zelf willen spelen in het opbouwen van een fijne en betrokken gemeenschap. Zo konden nieuwe huurders vanaf het begin bewust kiezen voor samen wonen en samen leven. Natuurlijk organiseerden we ook in Brasa Village een zachte landing. Vanaf dat moment zijn ook twee professionele community builders van Kollektief Thuis actief in Brasa Village. Zij ondersteunen het proces van gemeenschapsvorming door bewoners met elkaar in contact te brengen, initiatieven en activiteiten te organiseren. Dat doen ze laagdrempelig, en samen met een groep gangmakers: betrokken bewoners die zich voor een kleine vergoeding extra inspannen voor een fijne gemeenschap.
Collectieve woonvormen en Lang Leven Thuisflats
In 2025 leverde Rochdale Plesman Plaza op: een plek waar 31 jongeren kunnen wonen met begeleiding en ondersteuning. Dit doen we in nauwe samenwerking met het Kansencollectief. In de gemeenschappelijke ruimte op de begane grond zorgt een programmeur, samen met het Nationaal Programma Samen Nieuw-West, voor activiteiten die ontmoeting en verbinding stimuleren. Het doel is dat de jongeren met de juiste ondersteuning en aandacht geholpen worden om zelfstandig te gaan wonen, maar tegelijkertijd ook om de verbinding met de buurt te versterken, zodat ook andere bewoners baat hebben bij het project.
Daarnaast hebben we, naast het al bestaande Osdorperhof, twee nieuwe Lang Leven Thuisflats opgestart: in de Koperen Knoop (Staatsliedenbuurt, Amsterdam) en Wisseloord (Gein, Amsterdam). In deze flats werken bewoners, Cordaan, de gemeente en welzijnspartners samen in zogenaamde ‘Flatteams’. Zij zorgen ervoor dat bewoners passende ondersteuning krijgen, zodat zij langer prettig en zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Maar het gaat om meer dan zorg alleen: de Flatteams richten zich ook op het versterken van de gemeenschap in de flat én op de verbinding met de omliggende buurt.